In het laatste rapport van het Internationaal Monetair Fonds worden stablecoins in dollars genoemd als een potentiële factor voor de erosie van monetaire soevereiniteit, vooral in de zwakkere economieën.
Summary
De nieuwe studie van het IMF over stablecoins
In het document getiteld “Understanding Stablecoins” waarschuwt het Internationaal Monetair Fonds dat grote stablecoins die in buitenlandse valuta zijn uitgedrukt, de valutavervanging kunnen versnellen en de monetaire controle kunnen verzwakken.
Volgens het paper overschrijdt de wereldwijde marktkapitalisatie van stablecoins nu de 300 miljard dollar, waarbij ongeveer 97% van de tokens aan de Amerikaanse dollar is gekoppeld. De invloed van de sector is geconcentreerd bij enkele uitgevers, met name Tether en Circle.
Hoe stablecoins lokale banksystemen kunnen omzeilen
Het IMF merkt op dat buitenlandse stablecoins banken en binnenlandse betalingsinfrastructuren kunnen omzeilen, en zich snel kunnen verspreiden dankzij internet en smartphones. Bovendien vergemakkelijkt het gebruik van niet-custodial wallets directe toegang tot deze instrumenten.
Dit fenomeen, waarschuwt het Fonds, kan leiden tot valutavervanging en potentieel de monetaire soevereiniteit van zwakkere landen ondermijnen. Het risico is het grootst waar er hoge inflatie, fragiele instellingen of weinig vertrouwen in de lokale valuta is.
Impact op betalingen, sparen en monetair beleid
Als een aanzienlijk deel van de interne betalingen en besparingen zou migreren naar privaat uitgegeven dollari digitali, zouden centrale banken de controle over liquiditeit, kredietcreatie en de transmissie van rentetarieven verliezen.
Bovendien wijst het IMF erop dat centrale bank digitale valuta’s (CBDC’s) die laat worden geïntroduceerd, moeite kunnen hebben om private stablecoins te verdringen zodra deze sterke netwerkeffecten hebben geconsolideerd in detailhandelbetalingen, grensoverschrijdende overmakingen en betalingen aan handelaren.
Principe “dezelfde activiteit, hetzelfde risico, dezelfde regulering”
Op het regelgevende front sluit het Fonds zich aan bij G20 en Financial Stability Board, waarbij het het principe “same activity, same risk, same regulation” ondersteunt. Dit houdt in dat vergelijkbare regels worden opgelegd aan vergelijkbare risico’s, ongeacht de juridische vorm van de operator.
Het document stelt geharmoniseerde wettelijke definities van stablecoins voor, strikte normen voor reserves en terugkooprechten, evenals gedetailleerde informatieverplichtingen over de samenstelling van de reserves en de bewaring. Bovendien vraagt het om de oprichting van grensoverschrijdende toezichthoudende colleges om te voorkomen dat uitgevers profiteren van regelgevingsverschillen tussen jurisdicties.
Hoogrisicostructuren en macro-financiële kwetsbaarheden
Het IMF identificeert bijzonder risicovolle structuren zoals algoritmische stablecoins of slechts gedeeltelijk gedekte stablecoins. In deze gevallen kunnen digitale bankruns volatiliteit verspreiden zowel op de cryptomarkten als op de lokale banksystemen.
Daarentegen onderscheidt het Fonds de stablecoins die volledig gedekt zijn door activa in fiatvaluta en ondersteund worden door kortlopende staatsobligaties en kasrekeningen bij gereguleerde instellingen. Echter, ook deze modellen vertonen macro-financiële kwetsbaarheden, vooral voor kleine staten die geconcentreerd blootgesteld zijn aan een enkele buitenlandse valuta.
Regelgevingsfragmentatie en risico van regelgevingsarbitrage
Het document benadrukt de sterke heterogeniteit van de regelgevende kaders op mondiaal niveau. Onder andere worden de MiCA verordening van de Europese Unie, de Japanse regelgeving over stablecoins en de verschillende regelingen op staatsniveau in de Verenigde Staten genoemd.
Deze fragmentatie creëert ruimte voor het zogenaamde regelgevingsarbitrage, waarbij uitgevers de meer permissieve jurisdicties kiezen. Daarom roept het IMF op tot coördinatie van licenties, regels over reserves, anti-witwasvereisten en maatregelen tegen de financiering van terrorisme, naast de terugbetalingsrechten van gebruikers.
Monetaire soevereiniteit, dollar en mondiale coördinatie
In het kader geschetst door het Fonds zijn stablecoin en monetaire soevereiniteit inmiddels onlosmakelijke thema’s, vooral daar waar de koppeling aan de dollar samengaat met zwakke binnenlandse financiële systemen.
Het IMF spreekt expliciet over het risico om dynamieken te herhalen die vergelijkbaar zijn met die van het “shadow banking” van vóór de crisis van 2008. Zonder een coherente wereldwijde regulering zouden stablecoins nationale beschermingen kunnen omzeilen, kwetsbare economieën destabiliseren en financiële schokken met grote snelheid over de grens kunnen verspreiden.
Landconsultaties en implicaties voor economisch beleid
De publicatie volgt op verschillende nationale consultaties waarin het personeel van het IMF de risico’s van niet-gereguleerde aan de dollar gekoppelde stablecoins in Latijns-Amerika, Sub-Sahara Afrika en in sommige delen van Oost-Europa heeft benadrukt.
Dat gezegd hebbende, plaatst het paper de stablecoin in dollars als een kwestie van monetaire soevereiniteit en niet als een eenvoudig niche-betaalproduct. Als gevolg hiervan worden de belangrijkste uitgevers van private digitale dollars opgenomen in hetzelfde economische beleidsdebat dat betrekking heeft op kapitaalcontroles, wisselkoersinterventies en de ontwikkeling van CBDC’s.
Over het geheel genomen is de boodschap van het IMF duidelijk: zonder coherente internationale normen, hoge transparantie van de reserves van stablecoins en een solide gecoördineerd toezicht, dreigt de snelle uitbreiding van in dollars gedenomineerde stablecoins de reeds bestaande kwetsbaarheden in de meest blootgestelde financiële systemen te versterken.
