Eye-tracking heeft dertig jaar vastgezeten in dure, gespecialiseerde hardware. Nu werkt het met een gewone webcam, en er is een pagina online waar iedereen het in ongeveer negentig seconden kan testen.
Kijk naar iemand die een computer gebruikt en je ziet steeds dezelfde vertraging, honderden keren per uur. Ze kijken naar de knop. Dan bewegen ze de muis naar de knop. Het oog komt altijd als eerste aan, en wacht dan tot de hand het heeft ingehaald. Grotere doelen, sneltoetsen, automatisch aanvullen, gebaren: een groot deel van interfaceontwerp bestaat om te compenseren voor een aanwijzer die trager is dan de persoon die hem vasthoudt.
Gedurende het grootste deel van de computerhistorie was er geen alternatief. Weten waar iemand naar keek vereiste een speciaal apparaat met infraroodverlichting, een prijs van duizenden euro’s, en een gecontroleerde omgeving om nauwkeurig te blijven. Tobii, het Zweedse bedrijf dat het veld domineert, heeft er een serieuze business op gebouwd. Voor mensen met ALS of een dwarslaesie die spreken door naar letters op een scherm te kijken, is die hardware levensveranderend. Hij is echter ook afgeschermd achter een inkooporder.
Die poort gaat nu van twee kanten open. Van bovenaf, via de platforms: Apple levert Eye Tracking als standaard toegankelijkheidsfunctie op iPhone en iPad met alleen de frontcamera, en Vision Pro maakte blik de aanwijzer en knijpen de klik. Van onderaf, via de open-sourcestack: gezichtsvolgmodellen die een paar jaar geleden nog onderzoeksprojecten waren, draaien nu in een browsertab, op cameraframesnelheid, voor niets.
Inhoudsopgave
De demo
Daar komt Lugano in beeld. Mont3, een softwarestudio in de stad, heeft een werkend voorbeeld online gezet. De pagina vraagt om de camera, leidt de bezoeker door ongeveer een minuut kalibratie waarin een stip over het scherm wordt gevolgd, en daarna begint een markering hun blik te volgen. Er zijn twee kleine spelletjes aan gekoppeld: in het ene knipper je om een insect weg te schieten waar je naar kijkt, in het andere, een versie van Snake, stuur je door te kijken naar waar je heen wilt. Er is geen installatie, geen account en geen upload: de camerafeed blijft op de machine van de bezoeker, het model wordt in de browser getraind en opgeslagen, en het sluiten van het tabblad beëindigt alles.

Halverwege de kalibratie. De groene ring is het doel waar de gebruiker naar moet kijken, de blauwe markering is waar de pagina denkt dat ze kijken, en de strook rechts is de iristracking die wordt uitgelezen. Credit: Mont3
Hoe het werkt
De voor de hand liggende manier om dit te bouwen is om cameraframes aan een model te voeren en te vragen waar de persoon naar kijkt. Dat werkt indrukwekkend goed totdat het hoofd kantelt, en dan stort het in, omdat wat het model heeft geleerd een houding was.
Dus het beeld wordt bijna meteen weggegooid. Google’s MediaPipe FaceLandmarker, een open-source gezichtsmesh die op het apparaat draait, levert 478 punten per frame, waaronder een ring rond elke iris, en die iristracking is op zich al een stuk gepubliceerde research. Ongeveer een dozijn getallen blijft over: waar elke iris zich bevindt in zijn eigen oogkas, de yaw, pitch en roll van het hoofd, en de afstand tussen de ogen als proxy voor kijkafstand.
Dat is de truc die het volhoudt in contact met een echt persoon: irispositie gemeten binnen het oog heft op waar het gezicht toevallig in het frame staat, zodat achteroverleunen in een stoel de schatting niet langer onderuit haalt.

Van gezichtspunten naar een punt op het scherm. Credit: Mont3
Eén HTML-bestand
Het is de moeite waard precies te zijn over wat het kost om dit te maken, want dat is het deel dat veranderd is. De pagina is één enkel HTML-bestand: ongeveer 1.100 regels, 51 KB, één script-tag, geen framework, geen build-stap, geen server, geen npm install. Gewone JavaScript, draaiend in welke browser de lezer al open heeft. De enige externe afhankelijkheid is Google’s gezichtsmesh, opgehaald van een publieke CDN in één regel. De regressie aan het eind is 65 termen handgeschreven lineaire algebra, in gesloten vorm opgelost, zonder betrokkenheid van een machinelearningbibliotheek.
Een bekwame ontwikkelaar zou het in een weekend kunnen reproduceren. Vijftien jaar geleden was hetzelfde resultaat een gefinancierd onderzoeksproject met een hardwarebudget.
Hoe nauwkeurig het echt is
Blikrichting via een webcam komt na kalibratie uit op ongeveer 2 tot 4 graden foutmarge. Op laptoppafstand is dat ergens tussen een grote munt en een creditcard: betrouwbaar op het niveau van een raster van 4×4 zones. Het is geen cursor, en wie op consumentenhardware iets anders beweert, verkoopt iets.
Die grens is interessanter dan het klinkt. Veel interface heeft geen pixelprecisie nodig: welke van zes tegels je aandacht heeft, of je een alinea hebt uitgelezen, of je nog voor het scherm zit. Dwell-selectie, de techniek die ondersteunende technologie al decennia gebruikt, werkt prima op zone-nauwkeurigheid.
Waar dit heen gaat
Zo ziet het eruit wanneer een technologie zijn omhulsel verlaat. Een mogelijkheid zit jarenlang opgesloten in dure hardware, ten dienste van de mensen die niet zonder kunnen, totdat de sensoren goed genoeg worden voor standaardonderdelen en de modellen opengaan. De eerste begunstigden zijn degenen die het altijd al nodig hadden, voor wie het verschil tussen een apparaat van duizenden euro’s en een pagina die niets kost het verschil is tussen wel en niet kunnen spreken. Wat daarna komt is gewoner: interfaces die merken waar de aandacht heen ging, en ophouden de hand te vragen dat uit te leggen.
Negentig seconden en een browser zijn genoeg om te zien hoever we al zijn, op mont3.ch/control_with_eyes. Chrome, zelfs bij weinig licht op het gezicht, hoofd op armlengte van het scherm.
Notities voor de redacteur
- Woordenaantal: 838 woorden (alleen de body, exclusief titel, intro, bijschriften en dit blok).
- Kadering: een stuk over waar oogbesturing naartoe gaat, met de Lugano-demo als het ding dat een lezer zelf kan gaan verifiëren. Het bedrijf wordt één keer bij naam genoemd in de body en één keer in de afsluitende URL. Geen links naar de commerciële pagina’s, geen citaten van het bedrijf, en het enige eerste persoon meervoud is het redactionele.
- Byline: opzettelijk leeg gelaten.
- Afbeeldingen: twee, beide geleverd door de studio, geen rechten van derden betrokken. Afbeelding 1 is een screenshot van de pagina in gebruik, gemaakt door de auteur. Afbeelding 2 is een origineel diagram, gemaakt voor dit artikel. Creditregel “Credit: Mont3”, die kan worden weggelaten of verplaatst naar één regel onderaan als de huisstijl dat verkiest.
- Gebruikte externe links: Tobii, Apple Newsroom, Google MediaPipe-documentatie, arXiv. Allemaal gecontroleerd en werkend op het moment van schrijven.
- De demo heeft een camera nodig en werkt het best in Chrome. Hij doet niets zonder een expliciete toestemmingsverlening en uploadt niets.




